محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
197
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
مسجد جامع در ميان ايشان است . آشاميدنى ايشان از نهرى گوارا وچشمههاى بسيار است . راس عين : ( سرچشمه ) در دشتى واقع است كه آب پائين آن را بريده است . چشمهها ودرياچهاى كوچك دارد كه نزديك دو كله آب زلال دارد ، بطورى كه يك سكه درم كه در ته آن افتد ديده مىشود . ساختمانها از سنگ وگچ است باغها وكشتزارها دارد كه سيصد وشصت چشمه بدان آب مىدهد وتا رقّه كشيده شده است . آمد : شهري با برج وبارو ، زيبا وشگفتانگيز ، ساختمانش چون أنطاكية است . داراى سور دومى است ، شبيه كرسي داراى چند دروازه با ديدبانى است ، ميان دو سور نيز فاصله است . آمد كوچكتر از أنطاكية ، سورش با سنگ سياه سخت است ، وهمچنين پايهء خانهها . چشمهها دارد در باختر دجله ، دلگشا ونيكو است . مرزبانى مسلمانان ودژ پايدارى ايشان است ، مسجد جامع در ميان شهر است . پنج دروازه دارد : دروازهء آب ، دروازهء كوه ، دروازهء روم ، دروازهء تپّه ، دروازهء انس كه كوچك است وهنگام جنگ بكار آيد . بخشي از دژ بر بالاى كوه است . من امروز در شهرهاى اسلام شهري مستحكمتر ومرزى استوارتر از آن نمىشناسم . ميافارقين : شهري نيكو ومستحكم ، سور دوم وباروهاى سنگين وخندق دارد ، دانش كم دارد . آب باغها وآشاميدنى از چشمه ونهر است در زمستان گل شل وپليدى دارد ، گوئى كنيف اين سرزمين است . جبال : شهري مستحكم است . يك دژ ودر برون دژ آبادي دارد كه جامع در يك سوى آنست . از كاريزى * گوارا مىنوشند . ساختمانها از سنگ وگل است ، سور شهر ناپايدار است .